Enerji Dergisi Facebook Enerji Dergisi Twitter Enerji Dergisi RSS
Elektrikte AB’ye giren Türkiye ihracatta da büyük oynuyor

İletim şebekesini Avrupa’ya entegre eden Türkiye, hem ithalat-ihracatı kolaylaştırıcı hem de merkez olma hedefini güçlendiren önemli bir adım atarken, komşu ülkelerle olan elektrik ticaretinde de önemli aktörler arasına adını yazıyor. Yeni yatırımların yanısıra elektrik ihracatında da özel sektör eliyle güçlenen Türkiye enerji sektörü, başta Irak ve Suriye olmak üzere yakın coğrafyanın bu alandaki ihtiyacını karşılamayı kendine misyon ediniyor.





ab.png

Ürettiği elektrik enerjisi ile bir yandan kendi talebini karşılayan Türkiye enerji sektörü, diğer yandan da ihracat yapıyor. Yakın coğrafyayı mercek altına alan sektörün ihracatta öne çıkan pazarları ise Suriye, Irak ve Yunanistan.

Türkiye’nin son yıllarda elektrik ihracatının artmasında iletim şebekesinin gücünün ve uluslararası standartlara uyumunun da büyük rolü var. TEİAŞ’dan alınan bilgilere göre TEİAŞ’ın iletim şebekesi, 49.540,9 km uzunluğunda enerji iletim hattı, 617 iletim merkezi, 103.741 MVA trafo gücü ve komşu ülkelerle toplam 10 adet enterkonneksiyon hattından oluşuyor. TEİAŞ 2011 sonu itibariyle 53.235 MW santral kurulu gücü, 36.122,4 MW ani puantı, 228,4 TWh yıllık enerji üretimi olan Enterkonnekte Elektrik Sistemi’ni kesintisiz, kaliteli ve güvenilir bir şekilde işletiyor.

Komşu ülkelerle elektrik alışverişinin sağlanması için elektrik iletim sistemi bağlantısı gerçekleştiren TEİAŞ’ın, yine bu bağlantıların genişletilmesi için de projeleri bulunuyor. Uluslararası enterkonneksiyon projeleri ile yedek kapasitelerin ortak kullanımı sonucu yeni üretim tesisi yatırımlarından tasarruf sağlanması, önemli arızalarda karşılıklı yardımlaşma, işletme tasarrufu sağlanması, doğal kaynakların ülkeler arasında rasyonel bir şekilde paylaşımı ve elektrik ticaretinin artırılması hedefleniyor. Uluslararası enterkonneksiyonlardan maksimum faydanın sağlanabilmesi için hedeflenen yöntem sistemlerin paralel çalışması olup, ulusal elektrik sistemimiz 1970’lerden beri yüksek tasarım ve işletme standartları ile Avrupa elektrik sistemi ile bütünleşmeye teknik açıdan uyumlu olarak geliştirildi. Uzun yıllardır devam eden çalışma ve hazırlıkların sonucunda Türkiye’nin 18 Eylül 2010’da ENTSO-E Avrupa Kıtasal Senkron Alan Sistemi ile deneme bağlantısı gerçekleştirdi. Sistem kararlılığının ilk faz testleri ENTSO-E Yönlendirme Komitesi tarafından 8 Şubat’ta onaylandı. İkinci fazda ticari olmayan enerji alışveriş uygulaması ENTSO-E tarafından başarılı bulundu. Üçüncü fazda (ticari enerji alışverişi) Türkiye ile Avrupa Elektrik Sistemi’nin senkron paralel işletimi 1 Haziran 2011 tarihinde başladı.  

 

Türkiye-Avrupa hattında enerji ticareti artıyor

 

Bu fazda Avrupa’dan Türkiye yönüne 400 MW, Türkiye’den Avrupa yönüne ise 300 MW kapasitede elektrik enerjisi ticaretine izin verilirken, bu miktarlar bir önceki alışverişin başarıyla tamamlanmasına bağlı olarak, aylık Bulgaristan ve Yunanistan ülkelerinden iki sınırdan ve ithalat-ihracat olmak üzere her iki yön için hesaplanan Net Transfer Kapasite (NTK) değerine kadar artırılacak ve 1000 MW’ın üzerinde enerji ticareti imkanı olacak.

Türkiye Elektrik Sistemi’nin ENTSO-E sistemine entegrasyonu ile birlikte Batı komşularımız dışında ülkeler ile senkron paralel çalışma ancak bu ülkelerin belirli standartları ve işlemleri yerine getirmesi ve ENTSO-E’nin onayı çerçevesinde mümkün olabiliyor. Bu durumda ENTSO-E bağlantısını sağlayan hatların dışındaki mevcut tüm enterkonneksiyonların ENTSO-E kurallarına göre çalıştırılması gerekiyor.

Toplamda yaklaşık 600 bin MW puantı olan ENTSO-E organizasyonunun daha fazla büyümeme isteği ve diğer komşu ülkelerin iletim sistemlerini ENTSO-E teknik standartlarına uzun yıllar gelemeyeceği düşünüldüğünde bu ülkelerle olan enterkonneksiyon bağlantılarının ENTSO-E kurallarına göre, DC bağlantı, ünite yönlendirme ve izole bölge yöntemi ENTSO-E sistemi ile paralel çalışmaya başlayan bir ülkenin üçüncü ülkelerle enerji alışverişlerinde kullanılan yöntemlerdir. İzole bölge yöntemi ve ünite yönlendirme bir kısıt oluşturduğu için ve teknik sorunlar yaşanabileceğinden tercih edilmiyor.

 

Planlanan enterkonneksiyon projeleri

 

Gürcistan: 400 kV’luk yeni bir iletim hattı (Akhaltsikhe-Boçka) ile birlikte Gürcistan tarafında 350 MW’lık DC Back-to-Back istasyonu yapımı planlanıyor. Bu hattın yapım ihalesi ve ilgili tesislerin yapım süreci devam ediyor. 2012 yılı sonuna kadar bu bağlantının işletmede olması bekleniyor. 154 kV iletim hattı (Batum-Muratlı) ile birlikte Gürcistan tarafında 350 MW DC Back-to-Back istasyon yapımı planlanırken, bu hattın yapım ihalesi ve ilgili tesislerin yapım süreci sürüyor. 2015 yılında bu bağlantının işletmede olması bekleniyor.

İran:  Mevcut 400 kV Başkale-Khoy enterkonneksiyon hattı 220 kV gerilim ile enerjilendirildi. 400 kV gerilimle enerjilendirilmesi ve ülkeler arası enerji alışverişinin geliştirilebilmesi için yeni bir proje de yapım aşamasında. 2012 yılı başlarında Türkiye-İran enterkonneksiyon hattının 400 kV gerilimle enerjilendirilmesi planlanıyor.

Irak: 400 kV Cizre (Türkiye) - Musul (Irak) enterkonneksiyon hattı ve iç güçlendirme hatlarının ihalesi yapıldı. 2012 yılının sonuna kadar yatırımların tamamlanması öngörülüyor.

Suriye: Türkiye-Suriye arasında mevcut olan 400 kV’luk Birecik (Türkiye) – Halep (Suriye) Enterkonneksiyon hattı üzerinden daha fazla elektrik transferinin sağlanabilmesine yönelik DC Back-to-Back istasyon tesisi dahil ilgili planlama çalışmaları devam ediyor.

 

Elektrik ihracatının aktörleri

 

Altyapısını Avrupa’ya entegre eden Türkiye, komşularıyla enerji ticaretini de her geçen gün artırıyor. Bunun son örneği ise Aksa Enerji. Suriye’deki ortama rağmen insani gerekçelerle elektrik satışını durdurmayan Aksa Enerji, Kasım ayı başında ülkeye olan ihracatını bir yıl süre ile uzatan bir sözleşme imzaladığını duyurdu. Aksa Enerji Üretim A.Ş.'nin Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada, şunlar kaydedildi: “Ana ortağımız Kazancı Holding AŞ'nin bağlı ortaklığı Aksa Elektrik Toptan Satış AŞ ile Suriye arasında 2011 yılında yapılan sözleşme, yıllık 2 milyar kilowatt saat'lik ( /- yüzde 25) enerji ihracatı yapılmak üzere 1 yıl daha uzatıldı. Suriye'ye 1 yıl daha 500 MW kapasite üzerinden enerji ihracatı için gerekli resmi makam onayları alındı. Suriye enerji ihtiyaçları nispetinde, 2011 ve 2012 yıllarında olduğu gibi bugünden itibaren 1 yıl daha enerji alımına devam edecek.” İhracat edeceği enerjiyi eskiden olduğu gibi şirketi ve bağlı ortaklarından temin edeceğinin altını çizen şirket, kontrat yükümlülüklerinin de taraflarca geçerli teminatlarla güvence altına alındığını belirtti.

Karadeniz Holding bünyesindeki Karadeniz Enerji Grubu şirketlerinin de geliştirip yürüttüğü Dostluk Enerjisi Projesi ise, tüm dünyadaki ülkelerin acil elektrik ihtiyacını ‘enerji gemileri’ ile karşılamayı hedefliyor. Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Güney Asya bölgelerine yoğunlaşan proje kapsamında Grup, içinde hem elektrik üretim santrali hem de trafo merkezi bulunan ve kendi başına 1 milyon kişinin temel elektrik ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahip Karadeniz Powership Rauf Bey gemisini 2010 yılında Irak’ın Basra bölgesine ilk seferine uğurlamıştı. Grup ayrıca dünyanın ilk enerji gemisi olan 144 MW kurulu güçteki Karadeniz Power Ship Doğan Bey’i de filosunda bulunduruyor.

 

 

 

 

 


Yorumlar

Hiçbir yorum bulunamadı


Yeni yorum yaz