Enerji Dergisi Facebook Enerji Dergisi Twitter Enerji Dergisi RSS
Küçük rüzgar türbinlerinden büyük beklentiler

100 kW altı küçük rüzgar türbinlerinin geleceği parlak görünüyor. GlobalData şirketinin yaptığı araştırma, küresel küçük rüzgar türbini pazarının hızla büyüdüğünü gösteriyor. Dünyada genelinde 2006 yılında 105.9 MW olan küçük rüzgar türbini kurulumu 2010 yılında 275.8 MW’a yükseldi. Küçük türbinlerden elektrik üretimi de 2006’daki 119 GWh düzeyinden 2010 yılında 310 GWh’e ulaştı. Bu üretimin 2020 yılında 4203.8 GWh’e ulaşması bekleniyor.

 




turbin.png

GlobalData şirketinin 100 kW altı küçük rüzgar türbinleriyle ilgili olarak 2020 yılı perspektifiyle hazırlamış olduğu kapsamlı araştırma, dünya üzerinde birçok hükümetin açıkladığı teşvikler ve büyüyen son kullanıcı farkındalığı sayesinde küçük rüzgar türbinlerinin önümüzdeki yıllarda daha da yayılacağına işaret ediyor. GlobalData şirketinden Raghunandan Kothamasu, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde bir ürünün pazar büyüklüğünü etkileyen en önemli etmenin “son kullanıcı fiyatı” olduğunu özellikle vurguluyor. Rüzgar türbinleri söz konusu olduğunda buna vergi indirim ve muafiyetleri, finansal teşvikler, yıllık net rüzgar ölçüm verileri ve ruhsat konuları da ekleniyor.

 

2020’ye kadar yüzde 30’a yakın büyüme bekleniyor

 

Dünya Rüzgar Enerjisi Birliği (WWEA), şu anda dünya üzerinde kurulu küçük rüzgar türbinlerinin toplam sayısını veya kapasitesini belirlemenin çok zor olduğunu bildiriyor. Ama tek başına Çin’de 300 bin civarında küçük türbinin faal durumda olduğunu not düşmeyi de ihmal etmiyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise (Amerikan Rüzgar Enerjisi Birliği verilerine göre) küçük rüzgar türbini pazarı 2010 yılında bir önceki yıla göre %53’lük bir büyüme gösterirken, bu alanda hayata geçirilen kurulumlar da 20.9 MW’tan 25.6 MW seviyesine ulaştı. Öte tarafta İngiliz yetkililer ise ülkelerinde küçük rüzgar türbini üretimine son yıllarda ciddi yatırım yapıldığını, halen bu alanda faaliyet gösteren 20’yi aşkın İngiliz firma bulunduğunu rapor ediyorlar.

Bir küçük rüzgar türbininin geri ödeme periyodu genellikle rüzgar kaynağı kalitesine, kule yüksekliği ve yerleşim durumuna, yürürlükteki enerji fiyatlarına ve türbin performansına bağlı. GlobalData tarafından hazırlanan rapor, bunlara ek olarak, hükümetlerin bu alana yönelik teşviklerindeki artışlar ve büyüyen arz güvenliği kaygılarıyla küçük rüzgar türbini pazarının da hızla büyümeyi sürdüreceğini ve bu alandaki toplam kurulumun 2010’dan 2020’ye uzanan süreçte (%29.7’lik yıllık bileşik büyüme oranıyla) 3726.5 MW’a ulaşacağını öngörüyor.

Küçük rüzgar türbinlerinden küresel ölçekte yapılan elektrik üretimi, 2006 yılındaki 119 GWh seviyesinden (yüzde 27.1’lik yıllık bileşik büyüme oranıyla) 2010 yılında 310.3 GWh’e yükselmişti. Bunun 2020 yılında (%29.8 düzeyinde bir yıllık bileşik büyüme oranıyla) 4203.8 GWh seviyesine çıkabileceği düşünülüyor.

 

Yatırımda en büyük gider kalemi trafo ve lojistik

 

GlobalData, rüzgar türbini kurulum maliyetlerini türbinin çeşidine, büyüklüğüne, tasarımına ve lokasyonuna göre ayrı ayrı belirlemiş. Raporda kurulum maliyetinin büyük ölçüde inşaat ve (kurulumun gerçekleştirileceği yerin özelliklerine de bağlı olarak) taşıma maliyetleri, trafo ve bakım giderlerince belirlendiği ifade ediliyor. Türbinlerin piyasadan temin edilmesi, elektrik donanımı, şebeke bağlantısı (vb.) için yapılacak harcamalar da hesaba eklendiğinde “ana maliyet unsurları” aşağı yukarı ortaya çıkmış oluyor. Bu toplam, bir rüzgar çiftliği geliştirirken yapılacak harcamaların %75-90’ını oluşturmakta. Arazi maliyeti veya arazi kirası, toplam maliyet üzerinde %4 civarında etkisi olan, ikinci büyük maliyet unsuru. Kurulumla ilgili olarak raporda belirtilen diğer maliyet unsurları ise; danışmanlık ücreti, finansman maliyetleri, elektrik harici altyapı ve kontrol sistemleri kurulum masrafları.

GlobalData raporunda, “küçük ve orta boy türbin üretiminin sınırlı oluşunun, bu alandaki kurulumların hızla yaygınlaşması önünde engel oluşturduğuna” işaret ediliyor. Günümüzde büyük türbin modellerinin dünya genelinde daha çok talep edilmesi nedeniyle fabrikalar “büyük boy” üretime odaklanmış durumda. Türbin üreticisi firmaların, ilave ve yeni kapasite oluşturmak için gerekli sertifikasyon süreçlerinin zorluğu ve hammadde yetersizlikleri nedeniyle talep edilen donanımları “istenen ölçüde” sağlayabilmeleri de kolay da görünmüyor.

 

En büyük türbin üretici ABD

 

Günümüzde dünya genelinde 100 kW altı küçük rüzgar türbini üreten 250’yi aşkın türbin firması bulunuyor. 2010 yılında dünya çapında satışı yapılan küçük rüzgar türbinlerinin %21.1’i ABD’li Southwest Windpower firması tarafından üretilmiş.  Onu .7’lik bir payla Northern Power Systems ve %8.2’lik payıyla Entegrity Wind Systems firmaları takip ediyor. ‘Bergey Windpower’ ise %3.9’luk payıyla dördüncü sırada yer alıyor. Büyük ölçüde parçalanmış durumdaki küçük rüzgar türbini pazarında diğer üreticilerin elinde bulunan toplam pay da %45.2 düzeyinde bulunuyor.

İngiltere’den Proven Enerji Ltd. Şirketi de yakın zamana dek küresel pazarda %3.9’luk payıyla beşinci sırada yer tutuyordu. Ne var ki 2011 sonlarında şirket, Proven 35-2 ismiyle ürettiği ve en çok tercih edilen türbin modelinde teknik bir kusur olduğu anlaşılınca büyük sıkıntıya düşerek kayyum yönetimine devroldu. Saptanan teknik hatanın rotor şaftının üretimiyle bağlantılı olduğu, yüksek rüzgar hızı altında pervanelerin kopmasıyla sonuçlanabileceği açıklandı. Ortalama satış ve kurulum fiyatı 93 bin dolar dolayında olan Proven 35-2 modeli türbinlerden Proven Enerji’nin o güne dek 500 adet sattığı tahmin edilmekteydi. Bu beklenmedik sorun nedeniyle türbinler şirket tarafından geri çağrılınca son kullanıcılar da ciddi sermaye ve gelir kayıplarını uğradı, faaliyete son vermek zorunda kalan yatırımcılar bile oldu. “Proven 35-2” türbin modelinin son kullanıcısı olan tarımsal ve ticari işletmeler ile küçük rüzgar çiftliklerinin bu olay sonrasındaki sermaye kayıpları toplamının 30 milyon pound (46.7 milyon dolar) dolayında olduğu hesaplanıyor. Kayyum yönetimi, Proven Enerji’nin tesis ve varlıklarını Ekim 2011’de bir başka şirkete sattı.

 

Üretici için deneyim öne çıkacak

 

Proven Enerji krizi, İngiltere’de aynı alanda etkinlik gösteren diğer şirketler, “ürün kalitesi” konusu üzerinde daha özenli olması gereken son kullanıcılar için ciddi bir uyarı olarak görülürken, küçük rüzgar türbinlerinin sertifikasyonuyla ilgili daha sıkı bir sürecin gerekliliği konusunu da gündeme getirdi. Proven Enerji’nin yaşadığı ve yaşattığı problem makro düzeyde ele alındığında ise genellikle 20 yılın üzerinde geçerlilik süreleri bulunan “tarife garantisi” (Feed in Tariff) projelerinde kullanılmış teknolojilerin uzun dönemde sürdürülebilirlikleri konusunu akıllara getiriyor. GlobalData raporu bu konuya dikkat çekerken, artık türbin üreticilerinin de “en az projeler kadar” uzun ömürlü şirketler olmalarının bekleneceğini, bu durumun imalat sektörüne yeni aktörlerin girişi önünde engel oluşturacağını belirtiyor.

 

“Rüzgar türbinlerinin piyasa değeri; erişilebilirliği ve yedek parçasının bulunabilirliği ile de yakından ilişkili. Düzenli bakım gerektiren dişli kutusu benzeri kimi türbin bileşenlerinin maliyetleri, tasarımlarına göre de değişebiliyor. Örneğin ekstrem hava koşullarında çalışabilecek şekilde dizayn edilmiş dayanıklı türbinler, yüksek fiyatlarına karşın, nispeten düşük verimlilikleriyle farklı boyutta bir fayda-maliyet analizini gerekli kılıyorlar. Sonuçta, bir rüzgar türbininin operasyon maliyetinin hava şartları ve lokasyon başta olmak üzere birçok etmene göre farklılaştığını söylemek olası.”


Yorumlar

Hiçbir yorum bulunamadı


Yeni yorum yaz