Enerji Dergisi Facebook Enerji Dergisi Twitter Enerji Dergisi RSS
Yeni kanunla doğal gaz piyasasında radikal değişimler

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan 4646 Sayılı Doğal gazPiyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Taslağı görüşe açıldı.  Doğal gaz sektöründe radikal değişimler yaratacak olan taslağa göre BOTAŞ üç ayrı tüzel kişilik olarak yeniden yapılandırılırken, İstanbul Gaz Dağım A.Ş. ise özelleştirecek.





igdas.png

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı BOTAŞ’ın üçe bölünmesini öngören Doğal gazPiyasası Kanunu’nda değişiklik öngören yasa teklifini sektörün görüşüne açtı. Bakanlığın web sitesinde yayımlanan ve 10 Ekim’e kadar görüş alınacak yasa tasarısı, doğal gaz piyasasının serbestleştirilmesi ve sektörde kamunun rolünün küçültülmesi, buna karşılık özel sermayenin inisiyatifinin arttırılması ve BOTAŞ’ın yeniden yapılandırılarak özelleştirilmesinin önünün açılmasını öngörüyor.

 

Yeni doğal gaz sözleşmesi Bakanlar Kurulu’na bağlı

 

4646 sayılı kanunun geçici 2’inci maddesinde yapılan değişikliğe göre, BOTAŞ’ın dikey bütünleşmiş tüzel kişiliği bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl süreyle devam edecek. Bu tarihten sonra BOTAŞ’ın iletim faaliyeti, LNG tesislerinin işletilmesi ile depolama faaliyetleri ve diğer faaliyetleri gerçekleştirmek üzere 3 ayrı tüzel kişilik olarak yeniden yapılandırılacak. Bunlardan iletim ve LNG tesislerinin işletilmesi ile depolama faaliyetleri dışındaki faaliyetleri gerçekleştirecek olan şirket BOTAŞ'ı temsil edecek ve BOTAŞ adıyla anılacak.

Yeniden yapılandırma sürecinde yeni şirketlerin kurulması, söz konusu şirketlerin faaliyet konularının kapsamının belirlenmesi, merkezleri ve sermayelerinin belirlenmesi, personel, varlık, kaynak, menkul, gayrimenkul, araç, gereç ve malzemeleri ile hak ve alacaklarına ilişkin devir işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı’nın görüşleri alınarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılacak veya yaptırılacak. Devir işlemlerinden doğan kazanç kurumlar vergisinden, devir kapsamında mal teslimi ve hizmet ödemeleri katma değer vergisinden, devre ilişkin bütün işlemler harçlardan ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek her türlü kağıt damga vergisinden müstesna tutulacak. BOTAŞ’ın Hazine garantili yükümlülükleri ile Hazine Müsteşarlığı’na olan yükümlülükleri saklı kalacak ve ilgisine göre BOTAŞ’ın yeniden yapılandırılması sonucu meydana çıkacak tüzel kişilikler tarafından ödenecek.

BOTAŞ, ithalatı ulusal tüketimin yüzde 20’si oranına düşünceye kadar, sıvılaştırılmış doğal gaz(LNG) ithalatı haricinde yeni doğal gaz alım sözleşmesi yapamayacak. Süresi biten mevcut doğal gazalım sözleşmeleri yenilenemeyecek. Ancak Bakanlar Kurulu kararıyla, doğal gaz arz güvenliğinin sağlanması veya ihraç etmek amacıyla yeni doğal gazalım sözleşmesi yapabilecek.

 

Hazine arazileri BOTAŞ’a bedelsiz verilecek

 

Taslağın 12’inci maddesinde getirilen düzenlemeye göre de doğal gazve petrol boru hatları ile bunlara ait sabit tesislerin kurulu bulunduğu ve halen BOTAŞ adına irtifak hakkı bulunan taşınmazlarla BOTAŞ kullanımında olup hiçbir işlem tesis edilmemiş hazine arazileri bedelsiz olarak BOTAŞ adına tescil edilecek ve geriye dönük olarak ecri misil talep edilemeyecek.

BOTAŞ veya doğal gaz piyasa faaliyeti yapmak üzere lisans sahibi olan tüzel kişilerin başvurusu üzerine ilgili idare, İmar Kanunu’na göre doğalgazın depolanması, iletimi ve dağıtım hatları ile bunların işletimi için gerekli binalar dahil tüm müştemilatın imar planında önceden tahsis edilmiş olması şartını aramayacak ve doğal gaz iletim, dağıtım hatları ile depolama tesislerinin projesi uyarınca imar planına işlenerek gerekli ruhsat verilecek.

 

Sözleşme yapılmadan faaliyet başlamayacak

 

Taslakla, lisans sahibi şirketlerin, doğal gaz piyasasında yapacakları her türlü işlemin, ilgili taraf veya taraflarla yazılı sözleşmeye bağlanması şartı aranacak. Sözleşme yapılmadan faaliyete başlanamayacak. Doğal gaz piyasa faaliyetlerinde bulunacak tüzel kişiler arasında yapılacak sözleşmeler EPDK’ya bildirilecek. Yapılacak olan sözleşmelere ilişkin usul ve esaslar EPDK tarafından düzenlenecek. Özel bir şirketin ithal ettiği yıllık doğal gaz miktarı, EPDK tarafından belirlenecek cari yıla ait ulusal gaz tüketim tahmininin yüzde yirmisini aşamayacak. Taslağa göre iletim lisansı için aranacak şartlar ve lisans verilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığın görüşü alınarak EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

İletim şirketlerinin, teslim sözleşmesi yapacağı şirketler arasına sistem kullanıcıları veya onların adına hareket edenler, LNG terminal şirketi ve dağıtım şirketleri eklendi. EPDK’nın, iletim şirketlerince transit doğal gaz iletimini de dikkate alarak hazırlanan ulusal iletim şebekesi yatırım programlarını incelemesine ve onaylamasına ilişkin hüküm ise Kanun’dan çıkarıldı. İlgili düzenlemeden, “sistem elverişli olduğu taktirde” ibaresi çıkarılarak, depolama şirketlerinin her koşulda tarafsız ve eşit bir şekilde hizmet sunması öngörülüyor. Taslağa Kanunu’nda toptan satış faaliyeti yapmak isteyen tüzel kişilerin, lisans almak için depolama kapasitesine sahip olma şartı dengeleme depolama kapasitesi şeklinde değiştirildi. Toptan satış şirketlerine, dağıtım şirketleri ile yapacakları satış sözleşmeleri süresince doğal gaz arzını sağlama garantisi vermek zorunluluğu getirildi.

Değişiklikle birlikte Kanuna sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminal işletme faaliyeti de eklendi. Bu faaliyetler, doğal gazın sıvılaştırılması, boşaltılması, geçici olarak depolanması ve yeniden gaz haline getirilmesi faaliyetlerini kapsıyor. Ayrıca, LNG terminal işletmecisinin, sıvılaştırılmış doğal gazın iletim sistemine teslimi için gerekli olan hizmetleri sunması hükme bağlandı.

 

Cezalar yüzde 100 arttı

 

Taslak ile Kanunun “Yaptırımlar ve Yaptırımların Uygulanmasındaki Usul, Ön Araştırma, Soruşturma ve Dava Hakkı ile Tarifeler” başlıklı 9’uncu maddesinde yapılan değişiklik ile EPDK doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere yapacağı yazılı ihtara rağmen mevzuata aykırı durumlarda uygulanacak idari para cezalarında yüzde 100 oranında artış öngörüldü. Bu çerçevede şirketlere, Kurul tarafından bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde; istenen bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin saptanması veya hiç bilgi verilmemesi ya da yerinde inceleme imkanının verilmemesi hallerinde 700 bin lira, yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması halinde 600 bin lira, lisans veya sertifika genel esasları ve yükümlülüklerinden herhangi birisinin yerine getirilmediğinin saptanması halinde 700 bin lira, gerçek dışı belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda 1 milyon lira idari para cezası verilecek.

Öte yandan, lisans başvurusu sırasında iştirak ilişkisi konusunda yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda 1 milyon lira, piyasada lisans kapsamı dışında faaliyet gösterildiğinin saptanması halinde 1 milyon 200 bin lira, lisans sahibi şirketlerin, doğal gaz piyasasında yaptıkları herhangi bir faaliyeti yazılı sözleşme yapmaksızın gerçekleştirdiklerinin tespit edilmesi durumunda 1 milyon lira, lisans veya sertifikanın verilmesine esas olan şartların faaliyetlerin yürütülmesi sırasında ortadan kalktığının tespit edilmesi halinde 1 milyon 200 bin lira idari para cezası öngörüldü.

 

İGDAŞ’ın satışında son sözü ÖİB söyleyecek

 

Taslağa göre, İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ), mülkiyet ve kâr payı haklarına halel gelmemek ve pay sahipliğinden kaynaklanan bütün mali hakları İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde kalmak kaydıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından özelleştirilecek. Özelleştirme işleminde uygulanacak yöntem, usul ve esaslar, süreler ve şirketin hisselerinin hangi oranda özelleştirileceği ÖİB tarafından belirlenecek. İGDAŞ’ın özelleştirilmesinden elde edilecek gelirden öncelikle ÖİB tarafından yapılan özelleştirme giderleri düşüldükten sonra kalan tutardan; Hazine garantisi altında ve dış borcun ikrazı sureti ile İGDAŞ’a doğal gaz uygulama projeleri kapsamında sağlanan dış kredilerden, anlaşmalar çerçevesinde Hazine tarafından kreditörlere ödenen tutarlar, kreditörlere yapılan ödeme döviz cinsleri üzerinden ödemenin yapılacağı tarihte geçerli olan TCMB döviz satış kuru esas alınarak Hazine’ye ödenecek ve arta kalan tutar İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılacak.

 


Yorumlar

Hiçbir yorum bulunamadı


Yeni yorum yaz