Enerji Dergisi Facebook Enerji Dergisi Twitter Enerji Dergisi RSS
Yeni Petrol Kanunu’yla ‘gerçek’ yatırımcının önü açılıyor

Türk Petrol Kanunu Tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderildi. Gerçek yatırımcının önünü açması beklenen tasarının yasalaşmasıyla, petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetlerinin ivme kazanması bekleniyor.




petrol_kanunuPetrol aramalarını artırmayı ve buna bağlı olarak kaynakların belirlenmesi ile kullanılmasını sağlamayı amaçlayan Türk Petrol Kanunu Tasarısı TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Kanun, petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetlerini düzenliyor. Türkiye’deki petrol kaynaklarının devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu öngören tasarı, ülke petrol kaynaklarının milli menfaatlere uygun olarak hızlı, sürekli ve etkili bir şekilde aranmasını, geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamayı amaçlıyor. Tasarı; Türkiye’de petrol arama ve üretim faaliyetlerinin düzenlenmesi, yönlendirilmesi, teşvik edilmesi, denetlenmesi, arama ve üretim için gerekli bilgilerin ve verilerin toplanması, değerlendirilmesi ve kullanıma sunulmasına ilişkin usul ve esasları kapsıyor.

DENİZ VE KARA AYRIMI GELİYOR
Petrol aramalarında Türkiye, kara ve deniz olmak üzere iki petrol bölgesine ayrılıyor. Kara ve deniz bölgelerini ayıran sınır kıyı çizgisi kabul edilecek. Deniz bölgeleri karasuları içi ve karasuları dışı olmak üzere ikiye ayrılacak. Karasuları dışı denizlerde araştırma izni, arama ve işletme ruhsatlarının verilmesi, devri ve süre uzatımları Bakanlar Kurulu’nun iznine tabi olacak. Bu alanlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tamamen veya kısmen aramaya ve işletmeye kapatılabilecek, tadil edilebilecek veya kapatılan bir alan tekrar açılabilecek. Buna göre verilen kararlar, müktesep hakları ihlal edemeyecek.

KARADA 9 DENİZDE 14 YIL
Arama ruhsatı; arama ruhsatı alanı içinde arama yapmak, arama ruhsatı alanı dışında araştırmada bulunmak, bulunan petrollü alanları geliştirerek bu sahadan petrol üretmek ve keşif başvurusunda bulunmak üzere verilecek. Arama ruhsatının süresi ilk yürürlük tarihinden itibaren yapılan uzatmalar dahil karalarda dokuz, karasuları içi denizlerde 14 yıldan fazla olamayacak. Ancak arama ruhsatının süresi sonunda petrol keşfi yapılan alanlarda bu petrol keşfinin ticari değerlendirmelerinin yapılabilmesi için iki yıla kadar ilave süre verilebilecek.
İşletme hakkı süresi sona eren sahalar, işletme ruhsatı verilmek üzere, Bakan onayıyla müzayedeye çıkarılabilir. İşletme ruhsatı evvelce müzayedeye çıkarılmış bulunan bir işletme ruhsatının tamamı veya bir kısmı yine Bakan onayıyla müzayededen kaldırılabilecek. İşletme ruhsatı sahibine talebi halinde ürettiği petrolü, nakletmek üzere boru hattı inşa izni verilebilecek.
Tasarıya göre başvuranın mali yeterliliği ve taahhüt edilen işi kısa sürede yerine getirme özelliği dikkate alınacak. Başvuru sahibi, iş programı için gerekli yatırım tutarının yüzde 2’si kadar teminat verecek. Denizlerde bu oran yüzde 1 olarak uygulanacak. Teminatın taahhüt edilen iş programının yıllık gerçekleşen miktarına karşılık gelen kısmı, petrol hakkı sahibine iade edilecek.

ORMAN VE MİLLİ PARKLARDA ARAMA YAPILABİLECEK
Petrol Kanunu Tasarısı’na göre, ormanlarda ve milli parklarda petrol aranabilecek. Petrol arayıcı veya işletmecisi, ürettiği petrolün sekizde birini devlet hissesi olarak ödemekle yükümlü olacak. Ruhsat, yönetmeliğe göre alınacak iş ve mali yatırım programı dikkate alınarak yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başvuru sahibinin talebine göre 20 yıl için verilecek. Askeri yasak bölgeler ile güvenlik bölgelerinde yapılacak işlemlerle ilgili izin verilmeden önce ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşü alınacak. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, başvuruyu uygun bulduğu takdirde 60 gün içinde araştırma izni verecek. Araştırma izni sahibi, araştırma alanının hektarı başına bir defaya mahsus olmak ve ödeme şekilleri yönetmelikle düzenlenmek üzere 50 kuruş ücret ödeyecek.

petrol_varil_dolar.jpgNELER DEĞİŞTİ?
• 2007 yılındaki veto gerekçelerinden biri olan “memleket ihtiyacı” tanımı kanundan çıkarıldı. Başvuruların değerlendirmesindeki kriterler sadeleştirilerek, mali yeterlilik ile iş ve yatırım programının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmeliğe bırakıldı. Başvurunun diğer bir kamu kurumunun yetki alanına girmesi durumunda ilgili kuruluşun başvuruyu karara bağlama süresi 2 aydan 30 güne indirildi.
 • İhtilaf durumlarında mevcut kanunda bulunan Danıştay’da dava açma süresine ilişkin 20 gün kısıtlaması, yeni taslakta kaldırıldı.
 • Mevcut mevzuata göre karalar 18 petrol bölgesine ayrılmışken, taslakta karalarda herhangi bir bölge ayrımına gidilmiyor. Mevcut kanunda arama veya işletmeye kapatılan bölgelerde TPAO’ya tanınan muafiyet, yeni kanunda kaldırılıyor.
 • Taslakta arama süreleri karalarda iş ve yatırım programı şartıyla 5 yıl, iş ve yatırım programının yerine getirilmesi ve en az bir sondaj içeren ilave iş ve yatırım programının sunulması ve buna karşılık gelen yüzde 2 teminatın yatırılması şartıyla ilave 2 yıl, aynı şartlarla ilave 2 yıl daha ve keşif şartıyla ilave 2 yıl olarak belirleniyor.
• Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen ve aramaya açık olan belli alanların, başvurulara kapatılarak açık artırmaya çıkartılabileceği belirtiliyor.
 • Mevcut kanunda 4 iş günü olan arama ruhsatı için yapılan başvuruların gizli tutulma süresi, yeni kanunda AB mevzuatına uyum çerçevesinde 90 gün olarak revize ediliyor. Mevcut kanunda 3 ay olan Genel Müdürlükçe başvuruların sonuca bağlanma süresi, 60 gün olarak düzenleniyor.
 • Mevcut kanundaki işletme sahası boyutunun arama sahasının yarısını aşmayacağına dair düzenlemeye yeni kanunda yer verilmiyor. Ancak işletme ruhsatının sınırlarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Yönetmeliğe bırakılıyor.
• Mevcut kanunda boru hatlarına (pipeline) ilişkin madde yeni kanunda tamamen çıkarılırken, üreticilere ürettiği petrolü nakletmek amacıyla bağlantı hattı (tieline) inşa etme hakkı veriliyor.
• Arama ruhsatlarında ve denizlerdeki işletme ruhsatlarında Devlet Hakkı kaldırılıyor.
• Petrol sahalarında üretilen karbondioksit gazı, üretimi artırma amacıyla kullanılabilecek.
 • Mevcut kanunda Devlet Hissesi’nin kuyubaşı fiyatı üzerinden ödeneceğine ilişkin hüküm, yeni kanunda piyasa fiyatı olarak değiştiriliyor.
 • Petrol hakkı sahiplerinin safi kazançları üzerinden ödemekle yükümlü bulundukları vergiler ve hissedarları adına yapmaları gereken gelir vergileri kesintisi toplamı üst limiti, yüzde 55’ten yüzde 40’a indiriliyor.
 • Mevcut kanunda yer alan para cezaları önemli ölçüde yükseltilerek ve idari tedbirler de genişletilerek güncelleniyor.

YABANCI YATIRIMCILARA VİZE
Tasarıya göre, petrol hakkı sahiplerinin, safi kazançları üzerinden ödemekle yükümlü bulundukları vergiler ve hissedarları adına yapmaları gereken gelir vergileri kesintisi toplamı yüzde 40 oranını geçmeyecek. Petrol işlemlerinde kullanılacak malzeme ve ekipman gümrük vergisinden, yapılan işlemler harçlardan,  düzenlenen kağıtlar damga vergisinden muaf olacak. Yabancılar da Türk kara sularında petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunabilecek. Doğalgaz üretimi yapan hak sahibi yerli ve yabancı şirketlere toptan satış lisansı verilecek.
Tasarı, daha önce alınan arama ve işletme ruhsatlarına ilişkin hak ve yükümlülükleri koruyor. Tasarının yasalaşması halinde, yasanın öngördüğü hazırlıkların yapılması ve ilgili yönetmeliklerin hazırlanması için bir yıl süreyle yeni arama ruhsatı başvurusu alınmayacak. Yapımı devam eden projeler tamamlanıncaya kadar ithalat, ihracat ve kamulaştırma haklarının yürürlüğü devam edecek.


Yorumlar

Hiçbir yorum bulunamadı


Yeni yorum yaz