Enerji Dergisi Facebook Enerji Dergisi Twitter Enerji Dergisi RSS
ABB geleceğin enerji ağlarını şekillendiriyor

Üretimden iletime ve dağıtıma kadar, enerji değer zincirinin her halkasına yönelik sunduğu ürün ve çözümlerle güç kapasitesinin artırılması, şebeke güvenilirliğinin geliştirilmesi, modernleşmesi ve daha dijital bir yapıya kavuşmasına yardımcı olan ABB, teknolojik inovasyon ile geleceğin enerji ağlarını şekillendirmeyi sürdürüyor. 




abb_enerjiBugüne kadar Türkiye’de iletim ve dağıtım alanında önemli projelere imza attıklarını belirten ABB Türkiye Güç Sistemleri Trafo Merkezleri Market Müdürü Alparslan Türkemen, ABB Türkiye Dağıtım Şirketleri ve Akıllı Şebekeler Satış Müdürü Cenk Gülmez ve ABB Türkiye Güç Sistemleri Otomasyon ve Haberleşme Satış ve Market Müdürü Ziya Akkuş Enerji Dergisi’nin sorularını yanıtladı. 
 
ABB, Türkiye’de elektrik piyasasının gelişimine nasıl katkı sunuyor? 
Alparslan Türkmen: Firmamız 1965’ten bugüne kadar faaliyetlerini sürekli ve artan bir şekilde devam ettirmektedir. Ülkemizdeki kurulu tesislerinde 2014 yılı sonu itibariyle bin 701 çalışanı, 6 fabrikası, 6 servis merkezi, 5 şehirde 5 ayrı satış ofisi ile hizmet vermektedir. Güç ve Dağıtım Transformatörleri ve OG&AG Pano Sistemleri alanında tüm dünyada önemli bir merkez olarak imalatlarını sürdürmektedir. Ayrıca ABB 2013 yılının Eylül ayında, Doğu Avrupa’daki faaliyetlerini genişletmek amacıyla Türkiye’de ELBİ Elektrik şirketini satın aldı. ELBİ Elektrik, elektrik kablolama aksesuarları tasarım ve üretimini gerçekleştiriyor.
Cenk Gülmez: ABB ürettiği yüksek kaliteli ürün ve sistemleriyle, üretimden son kullanıcıya ulaşan enerji tedarik zincirinde oluşabilecek olumsuzlukları minimize eden çözümler sunmaktadır. Günümüzde tedarik arzının öneminin daha çok öne çıktığı düşünülürse, bu zincirde oluşabilecek aksaklıkların yaratacağı olumsuzlukların sınırlandırılması, sektörün tüm paydaşlarının beklentisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Aynı şekilde enerji verimliliği de enerji piyasasının temel beklentileri arasında yer almaktadır. ABB olarak tüm sistemin verimliğini artıracak ve toplam kaybı azaltacak ürün ve sistemler tasarlamaktayız. Bütün bunlara ek olarak, yaptığımız araştırma ve geliştirme çalışmaları sayesinde sektörün geleceğini şekillendirme ve değişen talep ve beklentileri karşılama konusunda yenilikçi ve yüksek teknolojili ürünleri son kullanıcılarla buluşturmayı hedeflemekteyiz. 
Zeki Akkuş: ABB, elektriğin kaliteli, sürekli, yeterli ve çevreye uyumlu bir şekilde üretilmesi için sunmuş olduğu teknolojik çözümler sayesinde elektrik piyasasının gelişimine katkı sağlamaktadır. Özellikle IEC61850 haberleşme protokolü tabanlı otomasyon ürünlerinin Türkiye elektrik sisteminin yeni kurulacak trafo merkezlerinde kullanılmaya başlanacak olması sevindiricidir. Paralel çalışabilecek network sistemlerinin oluşturulması ve dışarıdan gelebilecek siber ataklara karşılık sistem güvenliğinin sağlanması yönünde kullandığımız ürünler sayesinde sistemin sürekliliği ve güvenirliliği sağlanmaktadır. ABB, bu sistemlerin sorunsuz bir şekilde faaliyete geçirilmesi için mevcut bilgi birikimi ve ürünleriyle Türkiye elektrik iletim ve dağıtım sistemine gerekli desteği sağlamaktadır. Ayrıca ABB’nin ileride dijital trafo merkezlerinin kurulmasında da olacağına inanıyoruz.
 
DEĞİŞEN İHTİYAÇLARA 
CEVAP VEREN ÜRÜN VE ÇÖZÜMLER 
Dağıtım ve iletim sistemlerine yönelik ne tür ürün ve çözümler sunuyorsunuz? Ürünlerinizin temel özelliklerinden ve yıllık üretim kapasitenizden söz eder misiniz? 
Cenk Gülmez: Günümüzde iletim ve dağıtım şebekeleri, değişen ve farklılaşan ihtiyaçlar nedeniyle büyük bir değişim içerisindedir. Klasik anlamda iletim ve dağıtım şebekeleri tek bir doğrultuda ilerleyen, yani üretimden tüketiciye doğru tek yönlü bir enerji akışının olduğu sistemler artık ihtiyaçlara cevap verememektedir. Dağınık üretim, yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye entegrasyonu, yeni yük talepleri (elektrikli araçlar gibi) gibi olgular şebekenin değişimini tetikleyen ana unsurlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle enerji akışı tek yönlü olmaktan ziyade, daha çok matris bir yapıda gerçekleşmektedir. Böyle bir yapıda karşımıza 4 temel beklenti çıkmaktadır. Bunlar; izleme, koruma, ölçme ve restorasyondur. Bu 4 özellik olmadan matris yapıdaki bir şebekeyi yönetmek neredeyse imkansızdır. Bu açıdan baktığımızda ABB birçok ürün ve sistem sunmaktadır. Bunların arasında; SCADA Sistemleri (Supervisory Control and Data Acquisition), Dağıtım Yönetimi, Kesinti Yönetimi, Enerji Yönetimi, Talep Tahmin, WAMS (Wide Area Monitoring Systems), FACTS (Flexible Alternative Current Transmission Systems), HVDC (High Voltage Direct Currrent), Enerji Depolama Sistemleri, Elektrikli Araç Şarj Üniteleri, Kapasitör Banklar ve Bina Otomasyonunu sayabiliriz. Bu sistemler evrilen şebekelerin ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmış ve çeşitli haberleşme sistemleri ile desteklenmektedir.         
 
Zeki Akkuş: İletim ve dağıtım sistemlerinde koruma-kontrol ve izlemeye yönelik çözümler sunmaktayız. Bu sistemlerde, otomasyon ürünlerimizden Koruma Röleleri, SCADA ve RTU kullanılmaktadır. Bu ürünler ABB’nin üretim tesisleri olan İsveç, Finlandiya ve Almanya fabrikalarından temin edilmektedir. Ürünlerimizin en temel özelliği kullanım sürelerinin çok uzun ve günümüz teknolojisine uyumlu olmasıdır.
Alparslan Türkmen: ABB Güç Sistemleri Bölümümüz; 154 kV ya da 380 kV trafo merkezlerinde primer ve sekonder şalt tesis donanımı ve malzemeleri, koruma, kontrol ve enerji ölçüm sistemleri, TEİAŞ haberleşme sistemi, 36 kV metal-klad şalt tesisi, SCADA sistemlerinin tesis edilmesi, CCTV sistemi, inşaat işleri, tasarım, mühendislik test ve işletmeye alma işlerini anahtar teslimi olarak gerçekleştirmektedir. Ayrıca; küçük, orta, büyük güç ve dağıtım trafoları, trafo bileşenleri, mobil trafo merkezleri, güç dağıtımı için OG Pano Sistemleri (UniGear ZS&ZS2), AG Pano Sistemleri (MNS&MNS-iS) ve bünyesindeki ELBİ Elektrik tarafından elektrik kablolama aksesuarları tasarım ve üretimini gerçekleştirerek, sisteme katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte dünya çapında üretimi ve geliştirilmesi ABB tarafından yapılan HVDC, FACTS, kompanzasyon sistemlerinin yerli pazarda uygulanması için çalışmalar yürütülmektedir. 
 
Türkiye’de iletim ve dağıtım alanında gerçekleştirdiğiniz önemli projelerden ve referanslarınızdan söz eder misiniz? Gündeminizdeki yeni projeler neler? 
Cenk Gülmez: ABB, geçtiğimiz yılın sonlarına doğru Türkiye’nin en kapsamlı dağıtım şebekesi yönetimi projesini hayata geçirmeye başlamıştır. Bu proje kapsamında 4 elektrik dağıtım bölgesinde yer alan 1000’e yakın trafo/dağıtım merkezinin yönetimi yer almaktadır. Tedarikini gerçekleştirdiğimiz SCADA, OMS (Outage Management System), DMS (Distribution Management System), WFM (Workforce Management), IED (Intelligence Electronic Devices) ve RTU’lar (Remote Terminal Unit) gibi cihaz ve yazılımlar sektörünün en gelişmiş ürün ve sistemleri arasında yer almakta. Bu ürün ve sistemlerin performansı, dünyanın çok farklı noktalarındaki uygulamalarda kanıtlanmıştır. Bunun yanında ABB, şebekenin modernleşmesi ve daha dijital bir yapıya kavuşması için çok çeşitli ürün ve sistemleriyle gerek iletim gerekse dağıtım alanındaki ihtiyaçları karşılamaya devam etmektedir.    
 
Zeki Akkuş: Türkiye’nin en büyük “sıfırdan” kurulan çelik üretim tesisi MMK-Atakaş Çelik ve Atlas Enerji 380 KV GIS projelerinde diğer ABB ürünleriyle birlikte otomasyon (koruma-kontrol-izleme) ürünlerimiz de kullanılmıştır. Bununla birlikte Türkiye elektrik iletim sisteminin indirici trafo merkezlerinden dağıtım merkezlerine, elektrik santrallerine, petrol-gaz tesislerine, su pompa istasyonlarına, raylı sistemlere, altyapı ve çeşitli endüstriyel tesislerde ürünlerimiz kullanılmaktadır. Gündemimizde yapımı devam etmekte olan İstanbul 3. Havalimanı projesi bulunmaktadır.
Alparslan Türkmen: Türkiye’nin ilk Gaz İzoleli Mobil Trafo Merkezi 4 treylerin taşıdığı 25MVA’lık 2 set 154kV’lik trafo merkezi Kartal Trafo Fabrikası’nda üretildi. Dudullu Fabrikası’nda değişken voltaj seviyelerinde 50-1600 kV yağlı tip dağıtım trafosu üretilmektedir. Bu trafolar; Enerjisa Başkent EDAŞ, Meram EDAŞ (Alcen), Osmangazi EDAŞ firmalarının işlettiği şehirlerde başarı ile çalışmaktadır. ABB orta gerilim ve yüksek gerilim olarak 100’e yakın anahtar teslimi trafo merkezi kurmuştur.
 
ALTYAPI TEKNOLOJİYLE GÜÇLENDİRİLMELİ 
Elektrik iletim ve dağıtım sektöründe yaşanan en temel sorunlar ve çözüm önerileriniz neler?
Cenk Gülmez: Dağıtım sektörünün karşı karşıya kaldığı temel sorunlardan biri, özellikle bazı bölgelerdeki yüksek kayıp-kaçak oranlarıdır. Kayıp-kaçak oranlarının sınırlandırılamaması, elektrik dağıtım şirketlerinin sürdürülebilir bir büyüme elde etmelerini engelleyen en önemli faktörler arasında yer almaktadır. Teknik kayıpların azaltılmasına yönelik bazı çalışmalar gündeme gelse de (daha verimli, yüksek teknolojili ürün ve sistemlerin kullanılması) çoğu durumda engellerle karşılaşılmaktadır. Mevcut şartnamelerin revize edilerek ve daha üstün teknolojili ürünlerin kullanımının önü açılarak, bu sorunun belli ölçüde çözülebileceğini düşünmekteyiz. Yine bütünsel yaklaşım gereken konularda koordinasyon eksiği gözlemlenmektedir. Ayrıca enerjide dışa bağımlılığı azaltacak ve geleneksel üretim (fosil yakıt bazlı) yöntemlerine alternatif olabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarının yasal düzenlemeyle daha yaygın hale getirilmesi, sektörün karşı karşıya kaldığı önemli bir sorunu da ortadan kaldırmaya yardımcı olacaktır. 
Zeki Akkuş: Elektrik iletim sisteminin mevcut trafo merkezlerinin çoğunda kullanılan eski tip koruma cihazları günümüz teknolojisine maalesef uyumlu değildir. Kullanılan koruma cihazlarının hiçbirinde kontrol, izleme ve haberleşme özellikleri bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, bu merkezlerde kullanılan sistemlerin, elektrik kesintilerini minimuma indirmek, arıza sonrası detaylı inceleme yapabilmek, tüm merkezleri tek noktadan daha detaylı izleyebilmek adına yenilenmesi gerekmektedir. Artan üretim talebini karşılamak, kaliteli, güvenli ve sürekli işletilebilen bir iletim sistemine sahip olmak için gerekli Ar-Ge çalışmalarının yapılması oldukça önemlidir. Ayrıca inovasyon projelerinin geliştirilmesi ve bu doğrultuda eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. 
 
 
 

Yorumlar

Hiçbir yorum bulunamadı


Yeni yorum yaz